De provincie Drenthe heeft een groot aantal dienstauto’s die op fossiele brandstoffen rijden, al vervangen door elektrische auto’s en auto’s op waterstof. Foto André Weima
De energietransitie vraagt volgens George Zonderman, projectleider waterstof bij Provincie Drenthe, om een andere manier van denken. „Om resultaat te boeken, moeten we inzetten op een slimme mix van energiedragers en meer samenwerking. Daar zijn al mooie voorbeelden van en Provincie Drenthe verkent graag de mogelijkheden met initiatiefnemers.”
In de energietransitie ligt de focus nu nog vaak op elektrificatie met behulp van zonnepanelen, windmolens en elektrisch rijden. Zonderman: „Dat blijft een belangrijke pijler als alternatief voor fossiele brandstoffen, maar we moeten erkennen dat ons toekomstige elektriciteitsnet een limiet heeft. Niet alles is volledig te elektrificeren. Zeker in sectoren als transport, bouw en industrie zijn aanvullende duurzame energiedragers noodzakelijk.”
Slimme keuzes
Daarbij kan gedacht worden aan waterstof en groen gas. „Om nu al stappen te zetten in de energietransitie doen we er verstandig aan om het energiesysteem te zien als een mix van oplossingen. Voor personenauto’s werkt elektrisch rijden voorlopig uitstekend, zeker als je thuis ook de energie uit de batterij van de auto kan halen, maar voor transport of stroomvoorziening op locaties zonder netaansluiting kan waterstof ook een passende oplossing zijn. De huidige netcongestieproblematiek onderstreept dat de vraag naar duurzame energie blijft groeien en dat slimme keuzes noodzakelijk zijn. We moeten daarom niet alleen duurzame energie opwekken, maar ook slim nadenken over opslag, transport en toepassing. Daar hoort bij dat we verder kijken dan alleen elektriciteit en ook openstaan voor conversie of uitwisselen van energie.’’
De uitdagingen in de bouwsector illustreren de noodzaak van een nieuwe manier van denken. Er moet schoner, stiller en efficiënter gewerkt worden, maar de sector wil uiteraard niet inleveren op uitvoerbaarheid. „De opgaven in de bouw vragen niet alleen om een elektrische vrachtwagen of machine, maar ook om het combineren van verschillende duurzame energiedragers, slimme planning, minder transportbewegingen en lokale energievoorzieningen.”
Een goed voorbeeld hiervan is het project De Groene Kade. Om de natuur van het Fochteloërveen voor de toekomst te kunnen behouden, moet verdroging worden tegengegaan. Dat gebeurt door de waterhuishouding te verbeteren en de kades te herstellen. Een ruim twee kilometer lange, elektrisch aangedreven transportband verplaatst daarvoor zand en leem. „Dit gebeurt emissievrij en bespaart circa 80.000 vrachtwagenkilometers’’, zegt Zonderman. „Tractoren die rijden op waterstof verzorgen vervolgens het laatste transport naar de kades. In dit project worden verschillende schakels succesvol met elkaar verbonden om duurzaamheidsdoelen te behalen en het is een inspirerend voorbeeld voor anderen.’’
‘Combineer energiedragers en werk meer samen’
Lokale waardeketen
Drenthe heeft volgens de projectleider volop kansen om innovaties op het gebied van waterstof en groen gas verder te ontwikkelen. Ten opzichte van andere provincies heeft Drenthe nog ruimte. „Bij ons zijn innovaties nog schaalbaar. Verder kennen we elkaar goed, waardoor samenwerking mogelijk is. Die ingrediënten maken ons bijzonder geschikt als proeftuin voor duurzame energie. We zien dan ook steeds vaker lokale waardeketens ontstaan waarin de opwek, opslag en het gebruik regionaal met elkaar worden verbonden.’’
Samenwerking
Samenwerking tussen overheden, ondernemers, netbeheerders en kennisinstellingen is volgens George Zonderman noodzakelijk om uitdagingen in de energietransitie het hoofd te bieden. Provincie Drenthe speelt hierin een verbindende rol. Zo worden ondernemers op bedrijventerreinen ondersteund bij de oprichting van een energyhub: een lokaal energiesysteem dat het delen van hernieuwbare energiebronnen mogelijk maakt. Door lokaal samen te werken met andere bedrijven, kan de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet op elkaar afgestemd worden. Deelnemers verlagen zo de piekmomenten en maken gebruik van de rustige momenten. George Zonderman: „Ook in energyhubs worden energiedragers zoals waterstof en groen gas meegenomen. Provincie Drenthe heeft een stappenplan opgesteld dat ondernemers helpt bij de oprichting en in een community of practice worden kennis en ervaring gedeeld.’’
De komende jaren zullen volgens George Zonderman vooral draaien om samenwerking en uitvoering. „De techniek ontwikkelt zich snel. Nu gaat het erom dat we in de regio meer projecten realiseren die impact maken: zichtbaar, haalbaar en toepasbaar in de praktijk. Het energieteam van de provincie Drenthe denkt hierin graag mee met ondernemers, gemeenten en andere partners om kansen te verkennen en projecten verder te brengen.’’
