In samenwerking met Gemeente Smallingerland • 09:00• Duurzaam / Circulaire economie

Gemeentehuis Smallingerland: niet slopen maar slim vernieuwen

Gemeentehuis Smallingerland: niet slopen maar slim vernieuwen

Joran Kroes en Erwin Alders

Een gemeentehuis verbouwen zonder alles nieuw te kopen. Voor gemeente Smallingerland was dat een belangrijk uitgangspunt. Bij de renovatie bleven de buitenmuren en de draagconstructie behouden en kregen oude materialen een tweede leven. Zo werd de verbouwing een praktisch voorbeeld van circulair en duurzaam bouwen.

„Het meest circulaire is misschien wel dat we het gebouw niet hebben afgebroken”, vertelt Erwin Alders, projectleider circulair bouwen bij de gemeente Smallingerland. „Door de buitenmuren en de draagconstructie te behouden, konden we voorkomen dat we grote hoeveelheden nieuwe materialen moesten aanschaffen.” Joran Kroes, projectleider voor de verbouwing van het gemeentehuis vanuit de gemeente: „Het hielp daarbij ook enorm dat we de juiste partners vonden. We hebben onze ambities vooraf duidelijk beschreven en zijn met partijen in gesprek gegaan over wat mogelijk was. Door hiermee aan de slag te gaan en in de praktijk te leren kregen we ook intern veel draagvlak voor circulariteit. We hebben daarna onze ambities vastgelegd in het ontwerp en de aanbesteding. Marktpartijen hebben we uitgedaagd om deze waar te maken en waar mogelijk te overtreffen. Zo vonden we in Van Wijnen een geschikte partner om dit samen te realiseren.

Eerst hergebruiken, dan nieuw

De technische installaties in het gemeentehuis waren erg verouderd en aan vervanging toe. De gemeente besloot het bestaande gebouw grondig aan te pakken, met als doel een gasvrij gemeentehuis én ruimtes die passen bij de een hedendaagse manier van werken. Er zijn vierhonderd flexibele werkplekken voor hybride werken, overlegkamers, ruimtes om te teamsen en ruimte voor ontmoeting rondom koffiecorners. Tegelijkertijd ontstond de kans om circulariteit in de praktijk te brengen. Erwin: „Het uitgangspunt was dat we materialen uit bestaande gebouwen opnieuw gebruikten. Wanneer dat niet lukte, keken we naar biobased materialen. We hebben bijvoorbeeld houten afwerkingsmaterialen, marmoleum met restmateriaal uit de cacao-industrie en isolatiemateriaal van vezelhennep toegepast.”

‘We hebben ingezet op hergebruikte en biobased materialen’

„Een concreet voorbeeld is ook de vloerbedekking. Samen met specialist A new Flooring uit Buitenpost en onze architect, Zenber Architecten, is gezocht naar een manier om verschillende soorten bestaande tapijttegels, uit andere gebouwen, te verwerken tot een passende en esthetisch mooie vloer”, vertelt Joran. Ook de oude systeemplafondplaten zijn deels hergebruikt. Ze kregen een nieuwe toplaag. Samen met installatieadviseur Winkelman uit Drachten is gekozen om de ophangsystemen van de plafondlampen te maken van duurzaam karton.

Gemeentehuis Smallingerland: niet slopen maar slim vernieuwen (2)

Nieuwe meubels met een knipoog naar het verleden

Voor het maatwerkmeubilair, zoals de balies, trappen en keukenblokken, werkt de gemeente samen met Zwartwoud uit Groningen. Panelen uit oude lockers werden verwerkt in nieuwe meubels. Wie een kast opent, kan aan de lichtblauwe kleur nog iets van het vroegere gemeentehuis herkennen. Bestaande vergadertafels en bureaustoelen werden waar mogelijk ook opgeknapt en opnieuw gestoffeerd. Erwin: „Verder speelt losmaakbaarheid ook een belangrijke rol bij het materiaalgebruik.

Materialen moeten later ooit zonder schade uit het gebouw gehaald kunnen worden. Denk aan gipsplaten die je (door gebruik van LOOPD band) in zijn geheel kunt verwijderen, of systeem- en glaswanden die je weer volledig kunt demonteren. We leggen de losmaakbaarheid vast in het materialenpaspoort. Hierin staat precies welke materialen zijn gebruikt, hoe ze zijn toegepast, waar ze vandaan komen en misschien nog wel het belangrijkste, hoe je ze later weer schadevrij kunt demonteren. Deze aanpak vraagt om afspraken met ontwerpers, aannemers en leveranciers. Joran: „Het is een enorm leerproces. De opgedane kennis helpt om bij volgende projecten nog betere circulaire keuzes te maken.” Het gemeentehuis is ongeveer 10.000 vierkante meter groot. Daarmee is het project ook letterlijk een groot voorbeeld voor andere organisaties die circulair willen bouwen of verbouwen. De gemeente deelt haar ervaringen onder andere via Circulair Friesland.

Slimmer omgaan met energie

Duurzaamheid zit overigens niet alleen in de bouwmaterialen. Installatiebedrijf Harwig uit Emmen maakt het gemeentehuis volledig elektrisch. De nieuwe installaties beperken het energiegebruik. Verlichting gaat bijvoorbeeld alleen aan als een ruimte wordt gebruikt. Omdat een volledig elektrisch gebouw meer vraagt van het elektriciteitsnet, is ook gekeken naar mogelijkheden om warmte te bufferen en pieken in het energiegebruik op te vangen.

‘Een fijne plek waar medewerkers en inwoners zich welkom voelen’

In het voorjaar van 2027 wordt het vernieuwde gemeentehuis weer in gebruik genomen.

Medewerkers en bezoekers kunnen dan gebruik maken van een gemeentehuis die veel opener is, met onder meer klantbalies, een werkcafé en een vergadercentrum. Ook de buitenruimte krijgt een nieuwe inrichting, met meer groen en minder verharding. „Onze medewerkers kijken ernaar uit om weer terug te keren naar hun vertrouwde werkplek. We kunnen trots zijn op hun flexibiliteit en dat veel van onze eigen mensen letterlijk hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dit project”, besluit Joran. „Samen hebben we een duurzame plek gerealiseerd. Een fijne plek om te werken en een plek waar álle inwoners zich nu en in de toekomst prettig én welkom mogen voelen.”

www.smallingerland.nl

(Visited 1 times, 1 visits today)
LinkedIn
Facebook
X
↑
Sluiten