Karel Hoekman.
Op de vloer komt tapijt dat is gemaakt van stukken vloerbedekking uit het oude kantoor, gecombineerd met restpartijen van elders. Ook bijzonder: scheidingswanden van gips op een profiel van karton. In de bouw van het nieuwe kantoorpand in Gorredijk kan Van Wijnen zelf volop experimenteren met duurzame materialen. „Dat is leuk”, zegt projectleider Karel Hoekman. „En hartstikke leerzaam.”
De tijd dat een opdrachtgever bij het bouwbedrijf kwam met een plan en ontwerp dat tot in detail was uitgewerkt, is wel zo ongeveer voorbij. Van Wijnen is liefst zo vroeg mogelijk betrokken bij de ontwikkeling van een project en heeft hier met onder meer een wijk- of gebiedsscan ook expertise voor in huis. Met oog voor wat bewoners of gebruikers straks nodig hebben, met aandacht voor betaalbaarheid, energie en materiaalgebruik.
Steeds vaker is dat de praktijk. Maar dan nog is het prettig en leerzaam om in de bouw van het nieuwe kantoor in Gorredijk eens zelf in de rol van opdrachtgever te zitten, merkt Hoekman. „Dan start je helemaal bij het begin. Bovendien: je hebt alle vrijheid om van alles uit te proberen, om te kijken of het werkt. Als iets tegenvalt, kun je ‘t zelf oplossen. Daar leer je heel veel van.”
‘Alle vrijheid om van alles uit te proberen, om te kijken of het werkt’
Pionieren
Innoveren vraagt om plezier in pionieren. „We zijn nieuwsgierig naar wat beter kan en durven nieuwe oplossingen te verkennen”, aldus Hoekman. „Hoe kan dit anders? Slimmer?” Aan de hand van deze vraag valt nog heel veel te ontdekken. Dat is een leuke uitdaging. Zo leer je ook verder te denken. Dat loont. „Bij mooie opdrachten merk je dat – naast de prijs – ook vaker de vraag is wat je extra kunt leveren.” Vanuit de markt komen nu veel projecten voor stevig verbouwen en verduurzamen. Zo werkt het bouwbedrijf in de noordelijke provincies aan diverse gemeentehuizen. „Op het gebied van energie valt daar veel te verbeteren. Bovendien: gemeentes beseffen dat ze het goede voorbeeld moeten geven.”
Inmiddels wordt de noodzaak om bewuster om te gaan met materialen, energie en grondstoffen in de bouwsector steeds breder gedragen. „Het oordeel dat duurzaam vooral duur is, is er langzamerhand wel af.” Het is niet meer een hobby van ‘deugneuzen’, die zo nodig van alles moeten. „Dat is wel gekanteld, zeker nu voordelen ook beter zichtbaar zijn.”
Zo is er steeds meer mogelijk met duurzame bouwmaterialen. Kozijnen, gips, hout, glas en veel meer materiaal zijn prima weer te gebruiken, als het zorgvuldig is gedemonteerd. Of beter: geoogst, zoals dat heet in de bouw. Hier valt nog veel te winnen. Hoekman. „Als we met z’n allen minder slopen en simpelweg afvoeren, kunnen wij vaker materiaal vinden dat we kunnen gebruiken voor een project.” Dat maakt duurzaam bouwen ook weer goedkoper.
Door een brand zijn op 4 november enkele gebouwen op de locatie van Van Wijnen in Gorredijk zwaar beschadigd. Gelukkig vielen er geen gewonden. Het nieuwe duurzame kantoorpand, waar over dit artikel gaat, liep slechts beperkt schade op. De bouw is inmiddels hervat en de duurzame ambities blijven onverminderd van kracht.
Mooie oogst
Trots is de projectleider op de vloerbedekking, die straks in het nieuwe kantoor komt te liggen. Voor een deel komt die uit het oude kantoor. Het is zorgvuldig schoongemaakt voor hergebruik, maar er was niet genoeg voor het hele pand. Hoekman: „Die stukken vullen we aan met rollen vloerbedekking die elders zijn afgekeurd, omdat ze net niet dezelfde kleur hadden als de rest van dat grote project. Voor ons is het prima, zeker in combinatie met wat we zelf hadden. Het wordt prachtig!”
Ook stukken dubbel glas die eerder overbleven nadat ruiten op maat waren gesneden, zijn gebruikt in puien die binnenkort worden geplaatst. Waar mogelijk is hout opnieuw gebruikt. Bij beton is dat lastiger, maar dat puin is wel weer te gebruiken in de verharding en bestrating rond het pand. „Wat overblijft, leggen we later neer in bouwwegen naar andere projecten.”
Zo is gips eveneens lastig te oogsten. Maar als platen dan niet meer in z’n geheel zijn te gebruiken, zijn ze nog wel te recyclen om er nieuw gips van te maken. Dat kan nooit 100 procent. „Maar 70 procent is ook mooi.” Heel nieuwsgierig is Hoekman naar een project met wandenspecialist Bosma uit Drachten, die profielen wil maken van karton in plaats van het gebruikelijke aluminium. En dan met hennep ertussen, in plaats van glaswol.
Veel meubels worden ingrijpend opgeknapt door een circulaire organisatie, die veel werkt met mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. „Dat is duurzaam én voor ons goedkoper dan nieuw, terwijl het meubilair echt niet van nieuw is te onderscheiden. Zo gooi je niet weg wat goed is.”
Beter
Vanzelfsprekend bouwt Van Wijnen het nieuwe kantoor zo milieuvriendelijk mogelijk. De constructie is van hout, met houten vloeren en een vloerverwarming die zo nodig weer los is te halen van de constructie. In de isolatie wordt onder hennep toegepast, die in de regio is geteeld. In de bouw zorgt Van Wijnen voor zo weinig mogelijk emissie, met grote en kleine elektrische kranen voor het hijswerk.
Dat alles maakt het project complex. „Maar ik durf wel te stellen’’, aldus Hoekman, „dat wij daar als bedrijf juist goed in zijn. En met wat wij nu leren door ’t helemaal vanaf het begin zelf te doen, wordt Van Wijnen daar nog beter in.”





