Erik Koops
Op alle fronten is Royal Avebe bezig met energietransitie en duurzaamheid. Zowel bij de ontwikkeling van nieuwe duurzame aardappelrassen, in de eigen productieprocessen als bij klanten wil het bedrijf processen verder optimaliseren.
Voor het jaar 2030 streeft Avebe naar een reductie van de milieu-impact van 30 procent ten opzichte van het basisjaar 2022. Daarvoor neemt de coöperatie diverse maatregelen. Denk aan efficiënter energiegebruik, reductie van emissies, circulair werken, minder watergebruik, duurzame inkoop en schone productie. Zo ontwikkelt dochterbedrijf Averis duurzame aardappelrassen, die minder gevoelig zijn voor ziektes, een lagere CO₂-uitstoot hebben en een hogere zetmeelopbrengst. Een échte win-win!
Minder energie nodig
Op de productielocaties moet vooral de CO₂-uitstoot omlaag, door minder energie te gebruiken. Daar heeft Avebe de laatste jaren al flinke stappen in gezet. Als voorbeeld noemt Erik Koops, director Energy bij Avebe, de toepassing van de membraamtechnologie. „Een zetmeelaardappel bestaat voor ongeveer 75 procent uit water. Dankzij innovatieve membraamtechnologie kunnen we het aardappelsap concentreren waardoor er aanzienlijk minder energie nodig is voor de productie van het aardappeleiwit. Zo besparen we maar liefst twee derde van de energie die normaal nodig is. Bovendien draagt deze technologie ook bij aan minder watergebruik, omdat we het water uit de aardappel kunnen hergebruiken in het productieproces.”
Elektriciteit
Daarnaast onderzoekt Avebe de mogelijkheden om het jaarlijkse verbruik van ruim 90 miljoen kuub aardgas te verminderen door aardgas te vervangen door duurzame energiebronnen. De beschikbaarheid en betaalbaarheid hiervan vormt een uitdaging. Koops ligt dat toe: „Dit geldt vooral voor groengas en waterstof. De temperaturen die wij in onze processen nodig hebben zijn niet zo hoog, daarom is elektrificatie de eerste keuze, maar omdat elektriciteit nu gemiddeld 2 keer zo duur is als aardgas moeten we wel slim elektrificeren”
„Als een van de eerste bedrijven in Nederland heeft Avebe geïnvesteerd in e-boilers. Daarmee wordt stoom, dat in de productieprocessen voor verwarming wordt gebruikt, opgewekt met groene elektriciteit in plaats van aardgas. Hierdoor vermindert Avebe de CO2-emissie. De groene elektriciteit is afkomstig van twee zonneparken, die op onze productielocaties staan, Zonnepark Ter Apelkanaal en Zonnepark Hollandia. De laatste is gebouwd op de voormalige vloeivelden, die ook gebruikt worden als buffer voor de waterzuivering. Daarmee maakt Avebe dus twee keer gebruik van dezelfde grond. Deze zonneparken zijn rechtstreeks aangesloten op ons elektriciteitsnetwerk.”
Avebe heeft SDE++ subsidies toegekend gekregen, waarmee de inzet van de e-boilers gestimuleerd wordt, zodat ze meer CO2-reductie kunnen realiseren. „In de praktijk ontvangen we echter geen subsidie”, legt Koops uit, „omdat het subsidiebedrag gecorrigeerd wordt voor de gestegen gasprijzen, maar niet voor de sterk gestegen netwerk- en elektriciteitskosten. We hebben bij de overheid aangekaart dat de subsidieregeling niet doelmatig is en aanpassing behoeft, maar dat heeft nog niet tot een voor Avebe werkbare oplossing geleid.”
Gelijk speelveld
„We willen stappen maken in de energietransitie en dat doen we ook, maar door wet- en regelgeving en allerlei randvoorwaarden worden we beperkt in de voortgang. Een voorbeeld daarvan is dat Avebe niet in aanmerking komt voor maatwerkafspraken met de overheid, die wel toegankelijk zijn voor de grootste industriële uitstoters van broeikasgassen. Ook is de toekomst van de huidige subsidieregelingen die de energietransitie ondersteunen heel onzeker. Daardoor kun je nu wel plannen maken, maar weet je niet of je die over een paar jaar kan uitvoeren.”
1 oktober is Jasper Ottens gestart als director Energy bij Avebe. Hij volgt Erik Koops op, die na ruim 34 jaar voor Avebe te hebben gewerkt, zijn pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. Erik is voor een soepele overdracht van zijn werkzaamheden de komende maanden nog wel betrokken bij Avebe.
„De temperaturen die wij in onze processen nodig hebben, zijn niet zo hoog. In principe zouden we volledig kunnen elektrificeren. Dat betekent wel een forse stijging van het elektriciteitsverbruik. Het is heel onzeker of en wanneer dat mogelijk is.” Daarmee doelt Koops bijvoorbeeld op de netcongestie. „Over hoe zich dat gaat ontwikkelen, bestaat geen duidelijkheid, dat maakt beleid maken heel lastig. En zorgt voor onzekerheid. Daarnaast zijn de nettarieven in ons land de laatste jaren sterk gestegen en lopen behoorlijk uit de pas met de rest van Europa. Zo zijn de nettarieven in Duitsland onlangs naar beneden gegaan. Kortom, van een gelijk speelveld is geen sprake.”
„We zijn nog op koers om onze doelstelling voor 2030 te halen, maar hoe dichterbij dat jaartal komt, hoe onzekerder het wordt of we onze plannen kunnen uitvoeren en dat geldt nog sterker voor de periode na 2030. De plannen zijn er, maar de randvoorwaarden zijn niet op orde. Waar we vooral behoefte aan hebben is consistent en doelmatig beleid vanuit de overheid.” „We kunnen het niet alleen, daarom roepen we de overheid op om goed naar cluster 6 bedrijven als Avebe te kijken, wat we nodig hebben en hoe de overheid daarbij kan helpen. Alleen dan kunnen we de energietransitie binnen ons bedrijf succesvol voortzetten.”
