Wie alleen naar de opgave kijkt, zou kunnen denken dat Nederland nog aan het begin staat van verduurzaming. Maar volgens Henk Heres van DOC33 is dat beeld niet volledig. De CO₂-uitstoot van woningen en gebouwen daalde tussen 1990 en 2023 met bijna 40 procent: van circa 30 megaton naar 18,6 megaton. Toch wacht de volgende en misschien wel moeilijkste stap.
„De grootste winst hebben we tot nu toe gehaald in energie”, zegt Heres. „Wat nu komt vraagt iets anders: een andere manier van produceren, bouwen en omgaan met materialen.” Precies daar komen de focusgebieden van DOC33 samen: energietransitie, circulaire economie, circulair en biobased bouwen en educatie en bewustwording.
‘We zijn verder dan mensen soms denken.’
De bouwsector speelt een sleutelrol. Een groot deel van de gebruikte grondstoffen in Nederland gaat naar woningen, gebouwen en infrastructuur. Tegelijkertijd ontstaat jaarlijks een enorme stroom bouw- en sloopafval. Volgens Heres zit daar juist de kans.
„Veel materialen hebben nog waarde. Circulariteit gaat over waardebehoud. Hoe ontwerp je gebouwen zo dat materialen later opnieuw gebruikt kunnen worden? Hoe bouw je losmaakbaar?”
Laaghangend fruit
Volgens hem zit er veel laaghangend fruit in bestaande reststromen: hout, glas, staal, agrarische vezels en textiel. „Wat vandaag afval lijkt, is de grondstoffenvoorraad van morgen.” Die omslag draait volgens DOC33 niet alleen om klimaatwinst. Juist economische weerbaarheid en onafhankelijkheid worden steeds belangrijker.
„Een groot deel van onze materialen komt uit het buitenland. Door circulair te werken houden we grip op dat materiaal en bouwen we aan een economie die minder afhankelijk is van geopolitieke ontwikkelingen.”
Kennis omzetten naar de praktijk
DOC33 ziet zichzelf daarin nadrukkelijk niet als marktpartij, maar als verbinder. De stichting brengt bedrijven, onderwijs en overheden samen om kennis om te zetten in praktijk. Dat gebeurt bijvoorbeeld in impactprojecten waarin bedrijven voor het eerst circulair en biobased bouwen écht toepassen.
‘Sámen dóen staat centraal.’
„Dat is onze kracht: community of practice. Samen leren. Bedrijven laten ontdekken dat het geen rocket science is, maar dat je wel anders moet durven kijken. Samen doen staat daarbij centraal. Partijen echt meekrijgen om samen de schouders eronder te zetten. Op dit moment werken we concreet samen met meerdere aannemers, installateurs en MKB’ers, waaronder horeca-bedrijven.”
Ook op energiegebied kiest DOC33 voor zichtbare toepassingen. De organisatie ontwikkelde onder meer educatieve waterstofopstellingen en verzorgt trainingen voor installateurs. Recent werd een waterstofwand geleverd aan Tata Steel voor educatieve doeleinden rondom toekomstige productieprocessen. Toch noemt Heres waterstof nadrukkelijk niet de heilige graal. „We weten dat het kan, maar technologie alleen lost het niet op. Het gaat erom dat bedrijven en mensen begrijpen wat mogelijk is en wat past in hun situatie.”
Carbon credits: afgerekend op uitstoot
Daarom vormt educatie de verbindende pijler onder alle activiteiten. Van basisscholen en voortgezet onderwijs tot mbo, hbo en bedrijfsleven brengt DOC33 kennis en praktijk samen. Projecten zoals Circulaire Transitieversnellers, een Regio Deal-project in Zuid-Oost Drenthe, laten zien hoe digitale data over reststromen worden omgezet in concrete kansen voor de regio. Samen met bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden maakt DOC33 deze kansen praktisch zichtbaar en toepasbaar. Zo worden reststromen beter benut en circulaire ketens versterkt. Voor bedrijven wordt die omslag bovendien steeds urgenter.
„Organisaties krijgen steeds vaker te maken met CO₂-rapportages, duurzaamheidscriteria, aanbestedingseisen en in sommige sectoren gaan ook carbon credits een rol spelen. Dan wil je niet achteraf reageren, maar nu al inzien welke kansen er liggen. Bij DOC33 ervaren we deze verantwoordelijkheid,” aldus Heres. Door gezamenlijk te werken aan oplossingen hoopt DOC33 duurzaam- en toekomstbestendig ondernemen een stap dichterbij te brengen.
Kennis benutten en behouden
Als Heres tien jaar vooruitkijkt, hoopt hij vooral dat DOC33 zichzelf deels overbodig heeft gemaakt. „Het mooiste scenario? Dat we in 2035 niet meer hoeven uit te leggen waarom circulair en biobased bouwen belangrijk is. Dat het gewoon onderdeel is geworden van hoe we ondernemen en bouwen. De kennis hebben we. Nu moeten we zorgen dat we die benutten. En behouden.”
