Simone Wolff en Menco den Engelsman
Mensen opvangen, problemen aanpakken en loslaten. Het is de heldere missie van LIMOR. In Emmen biedt ze beschermd wonen en begeleiding voor 26 mensen. Menco den Engelsman en Simone Wolff over het belang van huisvesting, maatwerk en motivatie.
Een halve eeuw geleden ontstond LIMOR aan een Friese keukentafel. Vanuit compassie en de behoefte bij te dragen, opent het echtpaar Storm hun huis voor mensen die nergens meer terecht kunnen. „We hebben een nuchtere mentaliteit van aanpakken. We oefenen geen druk uit en leggen onze wil niet op. Behalve wanneer het gedrag van de client de veiligheid van zichzelf of anderen in gevaar brengt. Die motivatie biedt kans op herstel. Wij vinden dat ieder mens telt”.
Inmiddels is de Landelijke Instelling voor Maatschappelijke Ondersteuning en Rehabilitatie, kortweg LIMOR, actief in vijf provincies, in Friesland, Groningen, Overijssel, Zuid-Holland en nu ook in Drenthe. Ze onderscheidt zich in haar doelstelling, aanpak en organisatie: LIMOR is een stichting en werkt zonder winstoogmerk, vertelt communicatievrouw Simone Wolff.
In Emmen is LIMOR sinds anderhalf jaar actief. Aan de Boslaan, naast het station, biedt ze een beschermde woonplek met begeleiding voor 26 mensen. Menco den Engelsman is er teammanager. Hij werkt al bijna twintig jaar voor LIMOR en kent het klappen van de zweep. Nuchter, realistisch, gedreven.
„We zorgen ervoor dat mensen met complexe problemen weer zelfstandig kunnen wonen en leven. Waar ze mee te maken hebben, is complex, omdat het over problemen gaat die ontwrichtend zijn, zoals dakloosheid, verslaving, schulden, en vaak een combinatie daarvan. Wij geloven dat we mensen kunnen helpen weer zelfstandig te leven door maatwerk te leveren. Ieder mens is uniek en je kunt het niet alleen, ook wij niet. Als je problemen wilt oplossen, moet je samenwerken met andere hulpverleningsinstanties, de gemeente, zorgpartijen. Wij zijn goed in de aanpak en in samenwerking. Binnen anderhalf jaar zijn verschillende bewoners al een stap verder en naar een eigen plek verhuisd.”
Van onbekend naar samen eten
Was het makkelijk hier te beginnen? „Voor we begonnen, waren er veel vragen over wie er kwamen te wonen. Het was iets onbekends. We hebben de tijd genomen dat uit te leggen en we hebben hier iemand werken die de omgeving op z’n duimpje kent. Nu is het ‘gewoon’. Binnenkort gaan we hier pannenkoeken eten met de buren.”
Beschermd wonen aan de Boslaan, hoe ziet dat eruit? „We bieden zelfstandige woonruimte aan voor 26 mensen. Ze hebben daarvoor een indicatie vanuit gemeente, justitie of het zorgkantoor. We hebben hier 24 appartementen, twee studio’s en een gezamenlijke woonkamer. Koken doen mensen zelf, maar de woonkamer is een geliefde plek om op momenten samen te komen.
Het beschermde wonen zit in het 24- uurs toezicht en de consequente begeleiding. Overdag zijn er altijd begeleiders, ’s nachts is er een zogeheten slaapwacht en daarnaast is er cameratoezicht, rond het gebouw en in de algemene ruimten. Er wonen 26 heel verschillende mensen, met diverse achtergronden, leeftijd en problemen. Op deze groep hebben we vijftien professionele begeleiders.
Zorgprofessionals die net zo divers zijn als de groep bewoners die ze begeleiden. Met ervaring in de verpleging, de psychiatrie, het sociaal domein, van alles. Die ervaring en expertises is nodig, omdat ieder mens, iedere cliënt, uniek is in z’n problemen en de aanpak. Iedere bewoner heeft in elk geval twee begeleiders, die elkaar aanvullen en ook kunnen vervangen.”
Veranderen vanuit vertrouwen
Waarom werkt jullie aanpak? „We schrijven cliënten niets voor, maar stimuleren ze om anders naar hun problemen te kijken. Vandaaruit motiveren we ze om met ons en anderen die problemen aan te pakken. Dat typeert ons: mensen zijn bereid problemen op te lossen, als ze daar aan toe zijn. Daarom leggen we het niet op. We houden focus op onze basis: opvangen, problemen aanpakken en weer loslaten. Het gaat er om dat mensen weer zelfstandig verder kunnen in hun leven. En onze begeleiders hebben lol in wat ze doen, ze houden van hun werk en de afwisseling. Zij verstaan de kunst om een vertrouwensband op te bouwen met hun cliënten. Dat is het begin, dan gaan mensen bewegen.” We stellen heldere, haalbare doelen op en bouwen een netwerk om iemand heen. Die doelen moeten realistisch zijn, het gaat altijd in samenspraak met hun behandelaren. Dat netwerk bestaande uit familie, professionals, buren, kerk of welke sociaal contact ook, heb je nodig om zelfstandig te worden en te blijven, om duurzaam uit de problemen te blijven. Mensen vinden rust als ze een eigen plek hebben. Daar geeft hoop en perspectief, het maakt ze trots en blij. Daar begint de bereidheid te veranderen: ze willen het graag behouden.”
Eerst een huis!
Hebben jullie meer plannen voor beschermde huisvesting? Simone Wolff: „Op andere plekken in het land hebben we goede ervaringen met ‘housing first’: eerst een huis. Het is een bewezen aanpak met duidelijke afspraken. Als je dak- of thuisloos bent en ook andere problemen ervaart, helpen wij je onvoorwaardelijk met huisvesting. We maken drie duidelijke afspraken: je betaalt je huur, veroorzaakt geen overlast veroorzaakt en je accepteert begeleiding. We werken daarin samen met woningcorporaties. De behoefte aan die vorm van huisvesting is groot en daarom willen we het op grotere schaal aanbieden, ook in Drenthe.” Onze Housing First aanpak heeft een slagingspercentage van ruim boven de 80 procent.
Aan ambitie om de helpende hand te reiken dus geen gebrek. Nog meer plannen voor Emmen? Menco den Engelsman: „We zitten pal naast het station, het is het laatste station voor Ter Apel. Het is een veiligheidsrisicogebied door de mate van overlast. Vanuit onze ervaring en expertise met crisisopvang en interventies, zien we mogelijkheden de omgeving daarin te helpen. We zitten hier zelf, hebben baat bij een veilige omgeving en kunnen onze eigen interventiemedewerkers in dit stationsgebied aansturen. We geloven dat het een bijdrage kan leveren aan de rust die we allemaal wensen.”
