Geert Sloots, Jitse Meijer, Naaznien Hassankhan en Ellen Kalkman in het safetylab van ICON in Groningen
Wie meedoet aan geneesmiddelenonderzoek bij ICON, krijgt een zeer uitgebreide check van zijn of haar gezondheid. Bloed- en andere lichaamswaarden worden continu gemonitord, zodat onderzoekers precies zien wat een nieuw middel doet in het lichaam. Die analyses vinden plaats in het safetylab in Groningen: het kloppend hart van de klinische chemie binnen ICON.
„Voorafgaand aan een onderzoek brengen we de gezondheid van deelnemers uitgebreid in kaart. Tijdens het onderzoek volgen we continu wat er gebeurt, bijvoorbeeld met de lever, nieren of het hart”, legt labmanager Geert Sloots uit. „Dat maakt ons werk essentieel voor de veiligheid van deelnemers.”
In een regulier ziekenhuis duurt het soms langer voor bepaalde labuitslagen beschikbaar zijn, omdat niet alle tests intern worden gedaan. Bij ICON gaat dit sneller. „Wij meten alles zelf en hebben daardoor gemiddeld binnen een uur al resultaat. En als iets spoed heeft, kunnen we direct schakelen en ingrijpen als dat nodig is.”
Investeren in snelheid en veiligheid
Om die snelheid en kwaliteit ook in de toekomst te garanderen, werd het safetylab in Groningen in 2025 ingrijpend vernieuwd en uitgebreid. Een operatie die, letterlijk en figuurlijk, nogal wat voeten in de aarde had.
De nieuwe apparatuur is groter, geavanceerder en volledig geautomatiseerd. Eén van de machines weegt anderhalve ton en is bijna zes meter lang, zó groot dat de voordeur van het onderzoekscentrum verwijderd moest worden om deze naar binnen te krijgen. Ook binnen werden muren afgebroken om ruimte te maken voor de nieuwe opstelling.
Tegelijkertijd ging het werk gewoon door. Safety-analyses konden immers geen moment stilvallen. „Dat maakte het intens”, vertelt labanalist Naaznien Hassankhan. „We hebben het lab stap voor stap vernieuwd, terwijl de onderzoeken doorliepen. Dat vroeg veel flexibiliteit.”
Die flexibiliteit zat niet alleen in het lab. Ook collega’s van andere afdelingen waren nauw betrokken bij de verbouwing en de logistieke puzzel eromheen. „Het was echt een gezamenlijke inspanning om dit te realiseren.”
Slimmer en sneller met technologie en AI
De vernieuwing van het lab zit niet alleen in de apparatuur, maar vooral in de manier van werken. Die is nog sneller en slimmer geworden.
In het vernieuwde safetylab zijn analysemachines gekoppeld aan een geautomatiseerde lijn die samples zelfstandig langs de juiste tests leidt. Op basis van barcodes en dopkleuren bepaalt het systeem welke analyses nodig zijn.
Ook speelt kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol. AI-software herkent welke samples prioriteit hebben en stuurt het proces daar automatisch op bij. Spoedanalyses worden direct naar voren gehaald, zonder handmatige tussenkomst.
„Daardoor kunnen we sneller reageren als er iets afwijkends wordt gemeten”, zegt Sloots. „En dat is uiteindelijk waar het om draait: tijdig kunnen handelen als het nodig is, bijvoorbeeld bij signalen die kunnen wijzen op acute gezondheidsrisico’s zoals hartproblemen.”
Ook op de achtergrond wint efficiëntie terrein. Onderhoud en reiniging van apparatuur gebeuren grotendeels automatisch, vaak ’s nachts. „Daardoor kunnen we ’s ochtends direct aan de slag en halen we meer uit onze capaciteit. We kunnen onze focus nu volledig richten op het analyseren en interpreteren van data”, aldus Hassankhan.
Veiligheid als constante factor
Met jaarlijks zo’n 800.000 analyses speelt het safetylab een centrale rol in elk onderzoek bij ICON. Daarbij gaat het niet alleen om snelheid, maar vooral om volledigheid en betrouwbaarheid.
„We meten veel verschillende waarden tegelijk, omdat we niets willen missen”, legt Hassankhan uit. „Dat maakt het werk complex, maar ook juist interessant. Alles wat we doen draagt direct bij aan de veiligheid van deelnemers én aan de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.”
Die combinatie van snelheid, precisie en schaal helpt om sneller te bepalen of een middel verdragen wordt, veilig is en welke vervolgstappen nodig zijn, en stelt onderzoekers in staat sneller beslissingen te nemen in het ontwikkelproces van geneesmiddelen.
Samen de schouders eronder
De vernieuwing van het safetylab laat goed zien waar ICON voor staat. Ondanks de complexiteit van de verbouwing en de druk van doorlopende onderzoeken, bleef alles draaien.
„Juist dan zie je hoe wendbaar we zijn als organisatie”, zegt Sloots. „Iedereen zet net dat stapje extra om het werk door te laten gaan.” Die gezamenlijke inzet is typerend voor ICON: flexibel, betrokken en altijd gericht op kwaliteit en veiligheid. Hassankhan beaamt: „Zoveel collega’s hebben hieraan bijgedragen, ook achter de schermen. Het is mooi om te zien hoe we dit samen voor elkaar hebben gekregen.”
Met het vernieuwde safetylab is ICON klaar voor de toekomst, met één constante: maximale focus op veiligheid, kwaliteit en samenwerking binnen geneesmiddelenonderzoek.
www.geneesmiddelenonderzoek.nl
