Rinze Joustra
De bodem versterken, plantengroei stimuleren en emissies terugdringen met natuurlijke bacteriepreparaten, zoals Rinagro’s Compost-O®. Het gepatenteerde middel is al jaren sterk in opmars en wordt wetenschappelijk onderbouwd. Maar nu staat zelfs de maker versteld. Rinze Joustra legt uit waarom.
Wageningen University & Research onderzocht binnen het Kennisprogramma Circulair Terreinbeheer hoe organisch materiaal in de bodem uitwerkt op stikstofbenutting en stikstofverliezen. Dat onderzoek toont aan dat het met Compost-O® behandelde bermmateriaal netto stikstofvrijgave laat zien en van uitspoeling geen sprake meer is. Rinze Joustra van Rinagro in Leeuwarden en Piaam: „Die wetenschappelijke uitkomst is zeer waardevol om processen te begrijpen. Daarom zijn we trots op een volgende stap: als producent van bacterie-preparaten gaat Rinagro in Denemarken deel uitmaken van onderzoek naar het verlagen van de uitstoot van ammoniak, nitraat en stikstof op veldniveau door een consortium met Arla en Friesland Campina. Dat is belangrijk, omdat onderzoek naar verlies zich tot nu toe altijd heeft gericht op het verlies op stalniveau.”
Er is toenemende aandacht voor natuurlijke processen als essentiële bijdrage aan een duurzame landbouw. Rinze Joustra: „Het is onze missie om voedingsstoffen beter te benutten en emissies terug te dringen. Een toenemend aantal boeren en bermgrasverwerkers werkt met onze gepatenteerde producten AgriMestMix en Compost-O voor betere mestverwerking en natuurlijke compostering. Zij laten zien dat deze natuurlijke bacteriemengsels de bodemgesteldheid significant verbeteren en gezonde groei stimuleren.”
Romantiek of waardevolle les?
Tot zover geen verrassing in het verhaal dat hij vertelt in de inspirerende setting van natuurhistorisch museum ’t Fûgelhûs in Piaam. Omdat het voormalige kerkgebouw grenst aan zijn eigen erf, nam hij het gebouw in 2012 over toen het te koop kwam. Sinds dat moment gebruikt Joustra het ook voor presentaties en bijeenkomsten.
Tegen de achtergrond van vitrines vol ‘ouderwetse’ weidevogels, besef je eens te meer dat dat rijke natuurbeeld verleden tijd lijkt. Rinze Joustra stipt het 25- jarig bestaan aan van zijn bedrijf, dat hij begon in het jaar dat de landbouwsector werd opgeschrikt door de verwoestende Mkz-crisis. „Ik ben dat beeld en de impact nooit vergeten. Wat je hier in de vitrines om je heen ziet, is wat me bezielt. We hadden een geweldige soortenrijkdom in het Friese land. Die is weg, verdwenen. De kieviten, grutto’s en scholeksters, het hele ecosysteem van de microbiologie, de natuurlijke diversiteit. Voor mij is dat geen vergeten romantiek op een plaatje. Het gaat er om dat we begrijpen wat er in de afgelopen 50, 60 jaar is gebeurd met de bodem. En vooral hoe we met die kennis kunnen bouwen aan gezond perspectief voor de landbouw, voor mens en dier.”
Ecosysteem holt achteruit
„Want is het beter geworden door wat we deden? Nee. De bodem is een dode omgeving waar vrijwel niets meer op wil groeien, simpelweg omdat er geen zuurstof meer in zit. Wil je op die ondergrond iets laten groeien, moet je topsport bedrijven zoals de moderne landbouw van nu doet, ook wel substraatteelt genoemd. Dat is heel knap, maar niet houdbaar omdat de bodem en het water in de sloten steeds verder verzuren. Het van oudsher zichzelf herstellende ecosysteem holt alleen maar verder achteruit.”
„De kern van die verzuring zit in de werking van anaerobe processen: door het toenemende gebrek aan zuurstof is uiteindelijk geen leven meer mogelijk. Met onze natuurlijke producten -zo ervaren honderden boeren in binnen- en buitenland- zijn we in staat dat proces toch om te keren: we zetten met mineralen en aerobe micro-organismen de knop om en maken leven en betere, gezonde groei weer mogelijk. Maar waarom wij die switch kunnen maken, hoe het precies werkt? Dat wist ik zelf ook nog niet.”
Het voor Rinze Joustra verbijsterende inzicht kwam kort geleden aan het licht. „Iemand verkocht onder onze naam een ander, nagemaakt product. Toen ik dat ontdekte, heb ik direct beide producten in een laboratorium met hypermoderne apparatuur laten onderzoeken. Dat dat andere product niet deed wat het beloofde, had ik al gehoord. Maar het onderzoek toonde iets veel belangrijkers aan en daarom weten we nu exact waarom onze Rinagro-bacteriemengsels werkzaam zijn. We begrijpen nu waarom ze in staat zijn het aerobe proces in de bodem weer op gang te brengen. Stel je voor: wat dood lijkt, kunnen we weer tot leven brengen door toevoeging van ons product!”
Onschatbare waarde
Rinze Joustra is resoluut. Meer dan dit tipje van de sluier licht hij nog niet op. Even geduld. Hij wil en kan nog niet vertellen wat er precies in het laboratorium duidelijk werd. „Het ‘waarom’ is letterlijk zo levensveranderend, dat ik echt heel voorzichtig moet zijn met wat ik vertel. Het is opzienbarend. Onze producten zijn gepatenteerd, het is allemaal beschreven, niet alleen voor Europa, maar ook voor de VS en Canada. Toch moet dit nieuwe inzicht eerst nauwkeurig juridisch worden vastgelegd en beschreven, voor ik de werking volledig wereldkundig maak.”
Volgens Rinze Joustra toont dit nieuws aan met de huidige aanpak van ammoniak- en stikstofuitstoot. „In de aanpak van problemen in de landbouw, lijken we de onschatbare waarde van microbiologische processen te vergeten. De stikstofproblematiek wordt uit z’n verband getrokken door maatregelen voor emissiebeperking met inzet van techniek en chemie. Onderzoek in zowel Nederland als Denemarken toont aan welke zeer beperkte en zelfs negatieve effecten dat heeft op de kwaliteit van de bodem en uitspoeling naar het water. Rinagro gaat uit van microbiologische processen die het leven stimuleren door benutting van stikstof en andere werkzame stoffen. En nu begrijpen we zelf ook waarom het werkt.”
