Dat is waar het project Care about IT naar streeft. “Als we niets doen loopt de zorgsector vast”, geeft Jessica Knopper aan. Immers, de personeelstekorten in de gezondheidszorg lopen verder op, waardoor op termijn een serieus zorginfarct dreigt. “Niets doen is geen optie en technologie wordt als één van de oplossingen gezien.”
Het was dé reden om het Care about IT-project op te zetten. “Met dit project willen we de kansen en uitdagingen in het mbo-beroepsonderwijs binnen de zorg- en IT-sector onderzoeken, zodat toekomstige zorgprofessionals leren technologie zo effectief mogelijk in te zetten. Waarmee tegelijkertijd de werkdruk kan worden verminderd en de zorg kan worden verbeterd. Daarmee bereiden we studenten niet alleen voor op innovatie, maar maken hen er nu al onderdeel van.”
Kloof verkleinen
Care about IT startte ruim 3 jaar geleden en gaat nu het laatste jaar in. Daarmee stopt het overigens niet, daarover later meer. Care about IT is een Europees project (een CoVE) dat tot doel heeft de kloof tussen zorgsector, IT-sector en het beroepsonderwijs te verkleinen. Er werken 15 partners uit 4 EU-landen, (Nederland, Finland, Estland en Italië), zowel uit het onderwijs als het bedrijfsleven, in samen. “Uitgangspunt is dat studenten niet alleen leren over technologie, maar er tijdens hun opleiding al mee leren werken. Zorg- en IT-studenten werken samen aan vraagstukken uit de praktijk, onderzoeken mogelijkheden en denken mee over oplossingen. Daarmee ontwikkelen ze niet alleen digitale vaardigheden, maar ook een onderzoekende en kritische houding”, zegt Jessica Knopper, programmamanager namens Noorderpoort, dat in Nederland voortrekker en spil van het project is. Bij de aanvraag is DC Terra betrokken als partner en het Alfa-college is aangehaakt via het Practoraat.
“In de afgelopen jaren heeft Care about IT veel meer opgeleverd dan enkel losse opdrachten. Zo werken studenten en docenten samen met diverse organisaties in Groningen en Drenthe aan vraagstukken die daar nu spelen. Het mbo draagt op die manier niet alleen bij aan professionals van de toekomst, maar ook aan de vernieuwing van de zorg van vandaag. Juist in Noord-Nederland, waar toegankelijkheid van zorg en personeelstekorten grote vraagstukken zijn, is dit van belang en willen we als mbo nadrukkelijk bijdragen aan oplossingen.”
Andere manier van samenwerken
“In DNA verband (DC Terra, Noorderpoort en Alfa College) is Care about IT ondergebracht in het Practoraat Zorg & Technologie en dat loopt aan het einde van het project gewoon door”, vertelt Lieke Brons, practor Zorg & Technologie. “Care about IT heeft geleid tot een andere manier van samenwerken. Daardoor vinden zorg, IT, onderwijs en praktijk elkaar steeds makkelijker rond concrete vraagstukken. Er is een Europees netwerk ontstaan waarin onderwijs, zorgorganisaties en technologiepartners gezamenlijk werken aan de vraag hoe technologie betekenisvol kan bijdragen aan zorg en welzijn. De samenwerking, kennis en ontwikkelde aanpak worden binnen het practoraat Zorg & Technologie verder uitgebouwd en verbonden aan het onderwijs van DC Terra, Noorderpoort en Alfa-college.”
Verbinding zorg en IT
“Juist de verbinding tussen zorg- en IT-studenten blijkt waardevol”, vertelt Lieke. “De zorgstudent weet wat cliënten en professionals nodig hebben, terwijl de IT-student vanuit een andere invalshoek naar geschikte oplossingen kijkt. Beide werelden hebben elkaar nodig om technologische toepassingen in de zorg verder te ontwikkelen, toe te passen in de praktijk en dat het dan ook echt werkt.”
Nieuwsgierig, kritisch, kan het anders, welke innovaties kunnen ons ondersteunen bij het toekomstige werk? Het zijn vragen en uitdagingen waar mbo-studenten voor worden geplaatst. Projectleider Tonny de Hooge: “Ze leren niet alleen gebruik te maken van nieuwe technologie, maar ook nadenken over vragen als: Wanneer heeft technologie werkelijk meerwaarde? Voor wie werkt het? Wat vraagt het van een zorgprofessional? En wat is nodig om het goed in te voeren?”
Innovatie
Daarbij worden ook de ervaringen in de andere deelnemende landen meegenomen. Jessica:“ Op die manier versterken we elkaar. Technologie en digitalisering hebben inmiddels binnen verschillende vakgebieden in het onderwijs een plek gevonden. De volgende stap is om dit steviger en structureler in curricula te verankeren, zodat het niet afhankelijk is van losse projecten of enthousiaste voorlopers.”
Uiteraard moeten ook docenten daarin worden meegenomen. “Zo organiseren we bijvoorbeeld docentstages en helpen hen verder professionaliseren. Want, ook voor hen verandert het vak. Zij moeten nieuwe ontwikkelingen kunnen verbinden aan hun eigen onderwijs en studenten kunnen begeleiden bij vraagstukken waarvan het antwoord nog niet vaststaat.” “Duidelijk is dat de zorg van nu en de toekomst niet meer de zorg van vroeger is. Er zit nu al veel innovatie in het beroep en dat zal alleen maar toenemen. We moeten studenten voorbereiden op een ander beroep. Dat is waar het om gaat. Daarom is het belangrijk om onderwijs te bieden dat zo goed mogelijk aansluit op wat de praktijk vraagt.”
Thuis blijven wonen
De regie gaat daarbij steeds meer naar de patiënt. “We zijn nog huiverig om dat toe te laten, maar technologie en innovatie gaat zowel de medewerker als de patiënt helpen”, is de overtuiging van Lieke. “Het is toch een aantrekkelijke gedachte als technologie er aan bij kan dragen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen?” Studenten zijn in elk geval enthousiast en gaven, nadat ze aan vraagstukken hadden gewerkt, aan dat ze het prettig vonden dat ze zelf nieuwe technologie konden testen en trots waren op wat ze hadden gemaakt.
“Care about IT heeft inmiddels nadrukkelijk duidelijk gemaakt wat er kan ontstaan als zorg, IT, onderwijs en praktijk gezamenlijk optrekken. Dat willen we vasthouden, uitbouwen en verder versterken. Het is onze ambitie dat studenten zorg en welzijn dit niet zien als iets extra’s, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van hun toekomstige beroep. Tegelijkertijd moeten ze kritisch blijven kijken naar de vraag wanneer technologie werkelijk bijdraagt aan betere zorg, meer eigen regie met zich meebrengt, waardoor het werk voor zorgprofessionals prettiger wordt.”
