Kim Poldner en Lars de Groot
Vijftien bedrijven en organisaties in het noorden bundelen de komende jaren hun krachten om te werken aan de textielketen. Het doel? De keten schoner en meer circulair maken. Er gebeurt al veel op dit gebied, maar om dit echt te realiseren én om klaar te zijn voor de toekomst moeten er veel innovaties en onderzoek gedaan worden. Van het automatiseren van de textielsortering tot het aanpassen van consumentengedrag: op elk onderdeel van de keten gaat gewerkt worden. Het project, genaamd SORTED, wordt gesubsidieerd uit het Just Transition Fund.
Demcon industrial systems is een van deze partners en speelt vooral een belangrijke rol in de technologie. De Demcon Group startte ruim 30 jaar geleden in Enschede en houdt zich vooral bezig met het ontwikkelen van high-tech oplossingen, voor bijvoorbeeld defensie, ruimtevaart, en life sciences & health, waarbij duurzaamheid en circulariteit een belangrijke rol spelen. Een opdracht zoals SORTED past daar perfect in. Het bedrijf telt inmiddels tien vestigingen, vooral in Universiteitssteden, in binnen- en buitenland. „Een bewuste keuze”, geeft Lars de Groot, managing director van Demcon industrial systems, aan: „we halen er deels onze kennis vandaan en werven hier medewerkers.”
In Groningen zit Demcon industrial systems. Het bedrijf ontwikkelt innovatieve productietechnologie voor veeleisende markten. Lars: „Wij hebben een betrouwbaar standaardplatform ontwikkeld waarop we snel en efficiënt klantspecifieke oplossingen kunnen realiseren. Onze modulaire productiesystemen zijn gebaseerd op actuele industriestandaarden en lopen uiteen van kleine, halfautomatische modules tot complete, geautomatiseerde productielijnen.”
Het bedrijf heeft als een van de speerpunten maatschappelijk verantwoord en duurzaam ondernemen. Lars: „Daar past een project als SORTED uiteraard heel mooi bij. Ook onze medewerkers reageren enthousiast om aan de slag te gaan voor dit project. Ons doel is om automatische textiel sortering technisch mogelijk en schaalbaar te maken. Voor dit project gaat het om geavanceerde machines die afgedankt textiel sneller, nauwkeuriger en efficiënter kunnen herkennen en sorteren.”
80 miljard kledingstukken
„Het probleem van afgedankte textiel is groot”, zegt Kim Poldner, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en gespecialiseerd in circulaire economie en regionale ontwikkeling. Ze heeft twintig jaar ervaring in de mode en textiel. „In de afgelopen decennia is de productie van textiel verdubbeld, we produceren jaarlijks 80 miljard nieuwe kledingstukken. Daarnaast, en dat is anders dan vroeger, kopen we veel meer textiel, gebruiken we de kleding korter en gooien we het sneller weg. En dat heeft gevolgen.” Lees: een enorme textielberg waarvan we eigenlijk niet goed weten wat we er mee moeten doen. „Ondanks enkele mooie stappen, zoals de opkomst van tweedehands kledingwinkels en de handel op internet, zien we ook de opkomst van ultra fast fashion. Kortom, we zitten met een enorm probleem.”
Met SORTED hoopt Noord-Nederland een deel van dat probleem te kunnen oplossen. Kim: „Ik ben erg blij met dit project, we tillen recycling naar een hoger niveau en daarbij speelt de consument ook een belangrijke rol. We moeten echt leren anders met textiel om te gaan, ik noem het wel eens re-think, re-use en repair. En wat we dan nog weggooien moeten we zo goed mogelijk sorteren, waardoor we vervolgens waardevolle grondstoffen kunnen herwinnen.”
‘We willen recycling naar een hoger level tillen’
Eén van de initiatiefnemers voor SORTED is Sympany in Assen, dat al jarenlang ervaring heeft met de inname en het sorteren van kleding en textiel. „De hele markt van inname en verwerking is aan het veranderen en dat willen we op regionaal niveau oppakken met diverse partners uit de regio”, vertelt directeur Charles Graft. „Om echt impact te maken moeten we het proces industrialiseren, zodat we daadwerkelijk tot een circulaire keten kunnen komen. Dat is wat we met SORTED willen realiseren.”
Industrieel recyclen
Daarvoor moet de innovatieve technologie van Demcon gaan zorgen. „Textiel wordt al jarenlang handmatig gesorteerd, maar dat wordt te duur, zeker wanneer je echt impact wilt gaan maken”, geeft Lars aan. „Daarnaast is handmatige sortering niet nauwkeurig genoeg voor alle gewenste toepassingen.”
„Op dit moment zijn we bijvoorbeeld bezig met een prototype machine die zakken kan openen zonder de kleding aan te tasten. Dat klinkt simpel, maar je hebt allerlei zakken: groot, klein, dun plastic, dik plastic, zakken waar nog andere materialen tussen zitten. Daarnaast komen er bij onze partner Sympany dagelijks meerdere vrachtwagens met afgedankt textiel binnen, dus de machine moet niet alleen goed zijn, maar ook snel genoeg.” Lars schat in dat voor het project SORTED in eerste instantie 20 machines nodig zijn, die de aangeboden textiel gaan sorteren in diverse hergebruik en recycle stromen.
„In het proces om te komen tot innovatieve oplossingen zijn een aantal uitdagingen”, gaat hij verder. „Zo heb je dus te maken met een variatie in de hoeveelheid textiel dat wordt aangeboden, maar er zit ook van alles in de zakken wat er niet in thuis hoort. Daar moeten we de consument op gaan aanspreken. Alle textiel gaat langs sensoren en dan weten we precies waar we mee te maken hebben”, aldus Lars.
„Binnen het SORTED project zit de hele keten aan tafel: wetenschap, bedrijfsleven en overheid”, gaat Kim verder. „Ik ben ervan overtuigd dat de techniek er wel komt, maar we moeten ook de maatschappij mee krijgen. Daarom ben ik blij met partijen als Demcon, zij denken verder dan alleen de gedachte van de ingenieur. Ze denken grootser, denken mee met het hele verhaal. Het stukje business development wordt ook meegenomen. Samen met alle andere partners ontstaat synergie om kennis te vertalen naar maatschappelijke impact. Dat is prachtig, we gaan het gewoon doen.”
