Groene Transitie is bewuster omgaan met water, plastics en eten. Bijvoorbeeld door onverkocht brood te herverwerken in suikerbrood. (Foto: BSC/Black Coffee Visuals)
Wie het heeft over de Groene Transitie, denkt misschien al snel aan beleid, systemen en grote ambities. Een ver-van-mijn-bed-show. Maar wie beter kijkt, ziet dat die transitie allang is begonnen. Het is een beweging naar bewuster omgaan met water, plastics en eten. Dat gebeurt in het bedrijfsleven, het onderwijs en misschien al bij jou in huis. Je doucht bewust korter, je gooit minder eten weg en je neemt je eigen tas mee naar de supermarkt.
In de bakkerij- en zoetwarensector wordt dagelijks gezocht naar manieren om slimmer met reststromen om te gaan. Bij GreenPAC in Emmen buigen studenten zich over de samenstelling van plastics. Bij het Centre of Expertise Water Technology (CEW) onderzoeken studenten hoe we rioolwater schoon kunnen krijgen om te hergebruiken. Juist in die alledaagse praktijk krijgt een begrip als ‘duurzaamheid’ langzaam maar zeker betekenis.
Unieke samenwerking in het Noorden
Binnen het Consortium Groene Transitie in Water, Chemie en Food komt die beweging samen. Hier werken noordelijke onderwijsinstellingen, bedrijven en onderzoekers niet vanuit abstracte doelen, maar vanuit een gedeeld besef dat de vraagstukken van vandaag — van grondstoffenschaarste tot watergebruik — simpelweg te groot zijn om alleen op te lossen.
Wat deze samenwerking bijzonder maakt, is niet alleen de inhoudelijke focus op water, chemie en food, maar vooral de manier waarop die werelden elkaar raken. Want waar grondstoffen veranderen, verandert ook productie. Waar water schaarser wordt, veranderen processen. En waar processen veranderen, veranderen opleidingen en vakmanschap.
Een oplossing voor retourbrood
Bakery Sweets Center (BSC) is een van de deelnemende partijen (food) binnen dit unieke samenwerkingsverband. In dit regionale netwerk, werken bedrijven uit de keten van bakkerij en zoetwaren samen aan onder meer transities.
“Groene Transitie betekent voor ons vooral: blijven bewegen”, stelt programmamanager Hilco Wagenaar. “Niet wachten tot oplossingen zich aandienen, maar zelf beginnen. Soms klein, soms experimenteel, maar altijd met de blik vooruit. Het retourbroodproject is daar misschien wel het meest sprekende voorbeeld van. Wat ooit werd gezien als reststroom — brood dat zijn weg naar de consument niet meer vond — vormt nu de basis voor versuikerde broodpasta: een nieuwe grondstof met verrassende toepassingen, onder andere als alternatief voor suiker. Het idee ontstond niet vanuit een groot masterplan, maar vanuit een eenvoudige vraag: Wat kunnen we doen met de massa’s onverkocht brood dat dagelijks terugkeert uit de winkel? De vraag kwam voort uit het bedrijfsleven; studenten van Aeres MBO pakten hem op. Daarna sprongen Firda en Hogeschool Van Hall Larenstein op de trein. Nu, 3 jaar later, hebben we de eerste pilot in de échte bakkerspraktijk achter de rug en kunnen ambachtelijke bakkerijondernemers overal in Nederland er straks mee aan de slag. Een écht succes!”
Watergebruik reduceren
Deze praktische werkwijze is beeldend voor alle projecten binnen Groene Transitie. Studieprojecten zijn niet langer een theoretische oefening, maar onderdeel van een reëel vraagstuk. Zo onderzochten studenten Labtechniek van Firda bij negen bedrijven (aangesloten bij BSC) of én waar het watergebruik gereduceerd kan worden. Drinkwater wordt schaarser; het gebruik moet de komende jaren met 20% minderen. Door letterlijk te meten, ontstaat inzicht bij student én ondernemer — en misschien nog belangrijker: betrokkenheid. De intrinsieke motivatie om écht duurzamer te denken en te doen.
Duurzaamheid als uitgangspunt. Wat de samenwerking uiteindelijk laat zien, is dat de Groene Transitie geen losstaand traject is, maar een verweven ontwikkeling waarin onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar continu beïnvloeden. Die samenwerking wordt ook zichtbaar buiten de projecten om. Tijdens de Dag van Europa op 8 mei presenteren opleiders als Aeres MBO, Firda en Hogeschool Van Hall Larenstein gezamenlijk hoe zij studenten voorbereiden op een toekomst waarin duurzaamheid geen keuze meer is, maar uitgangspunt. Door te laten zien wat er nu al, samen met onder meer Bakery Sweets Center, gebeurt.
Een nieuwe generatie
Door projecten als deze gaat een nieuwe generatie professionals anders naar hun vak kijken. Niet alleen vanuit efficiëntie of smaak, maar vanuit verantwoordelijkheid. Ook binnen productontwikkeling zie je die verschuiving. Waar voorheen vooral werd gestuurd op smaak en textuur, komt daar nu een extra laag bij: controle over processen en grondstoffen. Weten wat je als ondernemer gebruikt aan plastics, water en grondstoffen voor de productie van voedingsmiddelen.
Met de Groene Transitie hebben we in het Noorden een uniek samenwerkingsverband, waarin alle losse initiatieven één verhaal vormen. Een verhaal dat gericht is op een duurzame toekomst, met waardevolle oplossingen voor praktische vragen. Oplossingen waar we allemaal baat bij hebben!
Meedenken? Mail naar info@bakerysweetscenter.nl
